બાંગ્લાદેશ ચેમ્બર્સ ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રીના પ્રેસિડેન્ટ જસીમુદ્દીને દાવો કર્યો છે કે બેંકો દરેક ડોલરના વેચાણ પર દસ ટકાનો નફો કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું- ‘બેંકોને બિઝનેસ કરવા માટે લાયસન્સ આપવામાં આવ્યું છે. આ લાયસન્સ તેમને દરેક ડોલર માટે ઉંચો નફો કરવા માટે આપવામાં આવ્યું નથી.
એવા સમયે જ્યારે બાંગ્લાદેશ વિદેશી મુદ્રા ભંડાર અને વિનિમય દરમાં ઘટાડા સાથે તેના ચલણની ડોલર સામે ઘટતી કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યું છે, ત્યારે દેશની કેટલીક બેંકોએ ભારે નફો મેળવ્યો છે. ડૉલરનો ફુગાવો તેમના માટે વરદાન રૂપે આવ્યો. નિષ્ણાતોના મતે, આ બેંકોનું વલણ પણ ટાકાના નબળા પડવાનું એક કારણ છે, જેણે દેશમાં મોંઘવારી દરમાં વધારો કર્યો છે.
વર્ષના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં (જાન્યુઆરીથી જૂન) વિદેશી હૂંડિયામણ સંબંધિત વ્યવસાયમાં બેંકોના નફામાં 400 ટકાનો વધારો થયો છે. જ્યારે શેરબજાર અને વ્યાજ જેવા સ્ત્રોતોમાંથી તેની આવકમાં ઘટાડો થયો છે. નિષ્ણાતોના મતે બેંકોના આ નફાનું પરિણામ દેશમાં વધતી મોંઘવારીના સ્વરૂપમાં સામે આવ્યું છે. બેન્કો આયાતકારો પાસેથી ઊંચી ડ્યુટી વસૂલ કરી રહી છે, જેના કારણે સ્થાનિક બજારમાં માલ મોંઘો થયો છે.
બાંગ્લાદેશના અખબારમાં પ્રકાશિત થયેલા એક વિશેષ અહેવાલ મુજબ, વિદેશી મુદ્રા કારોબારમાં વધુ નફાને કારણે જાન્યુઆરીથી જૂનના સમયગાળામાં ઘણી બેંકો નફાકારક જોવા મળી હતી. આ રિપોર્ટ અનુસાર, બ્રેક બેંકે એક્સચેન્જ બિઝનેસમાં 425 ટકાનો નફો નોંધાવ્યો છે. જેના કારણે જાન્યુઆરીથી જૂન સુધીમાં બેંકની આવક 93 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે. જ્યારે ગત વર્ષે આ જ સમયગાળામાં બેંકની આવક માત્ર 17 કરોડ હતી. તેવી જ રીતે, ડચ-બાંગ્લા બેંકના એક્સચેન્જ બિઝનેસમાંથી આવકમાં 400 ટકાનો વધારો થયો છે.
નિષ્ણાતોના મતે ડૉલરની કિંમત વધવાને કારણે બેંકોના નફામાં વધારો થયો છે. આ હોવા છતાં, મોટાભાગની બેંકોના એકંદર નફામાં સમાન વધારો જોવા મળ્યો નથી કારણ કે સરકારે વ્યાજ દર પર મર્યાદા મૂકી છે. આ સાથે શેરબજારોમાં ઘટાડાની અસર બેંકોના શેરના ભાવ પર પણ પડી છે. આમ છતાં બેન્કોએ જે રીતે એક્સચેન્જ બિઝનેસને નફો કમાવવાનું માધ્યમ બનાવ્યું છે, તેની દેશમાં આકરી ટીકા થઈ રહી છે.
બાંગ્લાદેશ ચેમ્બર્સ ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રીના પ્રેસિડેન્ટ જસીમુદ્દીને દાવો કર્યો છે કે બેંકો દરેક ડોલરના વેચાણ પર દસ ટકાનો નફો કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું- ‘બેંકોને બિઝનેસ કરવા માટે લાયસન્સ આપવામાં આવ્યું છે. આ લાયસન્સ તેમને દરેક ડોલર માટે ઉંચો નફો કરવા માટે આપવામાં આવ્યો નથી.
બાંગ્લાદેશ બેંકના ગવર્નર અબ્દુર રઉફ તાલુકદારે પણ વ્યાપારી બેંકોના આ અભિગમની ટીકા કરી છે. તેમણે કહ્યું- ‘અમે સ્વીકારી શકતા નથી કે બેંકો સેન્ટ્રલ બેંક પાસેથી 94 રૂપિયામાં એક ડૉલર ખરીદે અને બીજાને 105થી 110 રૂપિયામાં વેચે’. ઘણા સ્ટોક ટ્રેડર્સ પણ ડૉલરના ખરીદ-વેચાણના ધંધામાં આવી ગયા છે.
પરંતુ કોમર્શિયલ બેંકોના એક્ઝિક્યુટિવ્સે નકારી કાઢ્યું છે કે તેઓ કોઈપણ અન્યાયી વ્યવહારમાં સામેલ છે. બ્રાક બેંકના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર સલીમ આરએફ હુસૈને કહ્યું – જો અમે નફાખોરીમાં સામેલ હોત, તો તે ચોક્કસપણે બાંગ્લાદેશ બેંકના ધ્યાન પર આવ્યું હોત. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે મની માર્કેટ અસ્થિર હોય ત્યારે બેંકો માટે વધુ નફો મેળવવો સામાન્ય બાબત છે.
